Cyberdreigingen worden steeds slimmer. Waar phishingmails vroeger nog vol spelfouten stonden, zien we tegenwoordig perfect geformuleerde berichten die nauwelijks van echt te onderscheiden zijn. Dankzij AI-tools kunnen kwaadwillenden in enkele minuten geloofwaardige e-mails, neppe facturen of zelfs deepfake-voiceberichten genereren.
Een losse phishing simulatie is daarom niet voldoende om effectieve en duurzame awareness binnen de organisatie te creëren. Organisaties die écht weerbaar willen zijn, combineren phishing simulaties met structurele e-learning op het gebied van security én AI-awareness. Niet alleen om aanvallen te herkennen, maar vooral om medewerkers te laten begrijpen waarom zorgvuldig omgaan met gegevens erg belangrijk is.
Waarom is alleen een phishing simulatie niet genoeg?
Veel organisaties sturen periodiek een gesimuleerde phishingmail. Medewerkers die op de link klikken, krijgen een melding dat het om een test ging. Soms volgt er een korte uitleg. Dat is een goed begin, maar het leidt zelden tot duurzame gedragsverandering.
Een medewerker moet niet alleen weten dát een e-mail verdacht is, maar ook begrijpen wat de mogelijke gevolgen zijn. Eén klik kan leiden tot een datalek met persoonsgegevens, reputatieschade, financiële schade of zelfs stillegging van bedrijfsprocessen. Wanneer medewerkers het grotere plaatje begrijpen, verandert hun houding. Security wordt dan geen IT-feestje, maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
AI maakt phishing gevaarlijker dan ooit
Met behulp van generatieve AI kunnen criminelen gepersonaliseerde phishingmails maken op basis van openbare informatie, interne communicatiestijl nabootsen en zelfs deepfake-voiceberichten genereren die lijken te komen van de directie of de IT-afdeling.
Stel je voor dat een financieel medewerker een dringend betaalverzoek ontvangt van de leidinggevende. De toon klopt, de handtekening klopt en de context lijkt logisch. Zonder goede awareness is de kans op een fout aanzienlijk. Juist daarom moet awareness tegenwoordig ook AI-awareness omvatten. Medewerkers moeten begrijpen hoe AI wordt ingezet voor cybercriminaliteit en welke risico’s dat met zich meebrengt.
Phishing simulatie als startpunt van gedragsverandering
Een effectieve aanpak bestaat uit drie samenhangende elementen.
Allereerst realistische phishing simulaties die aansluiten bij actuele dreigingen. Denk aan nepberichten over HR-updates, facturen van bekende leveranciers of meldingen over nieuwe AI-tools binnen de organisatie. Door verschillende scenario’s te gebruiken leren medewerkers patronen herkennen en worden zij alerter.
Daarnaast is directe opvolging erg belangrijk. Wanneer iemand klikt, moet er meteen een korte en gerichte uitleg volgen waarin wordt uitgelegd welke signalen zijn gemist en wat de mogelijke impact had kunnen zijn. Zo wordt een fout een leermoment.
Tot slot is structurele e-learning security en AI – awareness noodzakelijk. Daarin leren medewerkers niet alleen wat phishing is, maar ook waarom gegevensbescherming belangrijk is, hoe zij veilig omgaan met AI-toepassingen en wat hun eigen verantwoordelijkheid is binnen de organisatie.
Bewust omgaan met gegevens: het bredere perspectief
Phishing draait zelden alleen om inloggen. Het gaat vrijwel altijd om toegang tot gevoelige informatie zoals klantgegevens, medische dossiers, financiële informatie of contracten.
Wanneer een medewerker begrijpt dat één ondoordachte klik kan leiden tot misbruik van persoonsgegevens van honderden klanten, ontstaat een ander bewustzijnsniveau. Security wordt dan een professionele kerncompetentie.
Bijvoorbeeld: een HR-medewerker die salarisinformatie verwerkt moet beseffen dat een gecompromitteerd account kan leiden tot identiteitsfraude. Een zorgmedewerker moet begrijpen dat patiëntgegevens extra gevoelig zijn. Door deze koppeling tussen phishing en gegevensbescherming te maken, groeit het verantwoordelijkheidsgevoel.
Verplichtingen vanuit de AI Act en NIS2
Awareness is niet langer vrijblijvend. De Europese AI Act verplicht organisaties die AI-systemen gebruiken of ontwikkelen om te zorgen voor voldoende kennis en competentie bij medewerkers die met AI werken. Medewerkers moeten begrijpen hoe AI-systemen functioneren, welke risico’s eraan verbonden zijn en hoe zij verantwoord gebruikmaken van deze technologie.
Daarnaast verplicht de NIS2-richtlijn organisaties in essentiële en belangrijke sectoren om passende technische en organisatorische maatregelen te nemen om cyberrisico’s te beheersen. Training en bewustwording van personeel worden expliciet genoemd als onderdeel van deze verplichtingen. Bestuurders dragen hierin een duidelijke verantwoordelijkheid. Structurele en aantoonbare awarenessprogramma’s zijn daarmee een essentieel onderdeel van compliance.
De complete e-learning Security, AI- en phishing awareness van AVG-trainingen
Voor organisaties die hun awareness structureel willen inrichten, biedt de complete e-learning Security, AI- en phishing awareness van AVG-trainingen een zeer uitgebreide en praktijkgerichte oplossing.
Deze e-learning is inhoudelijk breed opgezet en behandelt onder meer informatiebeveiliging, phishing, social engineering, veilig omgaan met persoonsgegevens en de risico’s van AI-toepassingen binnen organisaties. Medewerkers leren niet alleen hoe zij een phishingmail herkennen, maar ook waarom zorgvuldige omgang met gegevens belangrijk is voor compliance, reputatie en continuïteit.
De kracht van deze opleiding zit in de combinatie van theorie, praktijkvoorbeelden en concrete handelingsperspectieven. Bovendien kan de e-learning naadloos worden gecombineerd met periodieke phishing simulaties. Daardoor ontstaat een geïntegreerd programma waarin testen en leren elkaar versterken. Medewerkers worden niet alleen beoordeeld, maar structureel ontwikkeld in hun veiligheidsbewustzijn.
Van losse maatregel naar volwassen securitycultuur
Organisaties die phishing simulaties combineren met een complete e-learning op het gebied van security en AI-awareness bouwen aan een volwassen securitycultuur. Awareness wordt dan onderdeel van risicomanagement, interne controle en governance.
Belangrijk is dat dit gebeurt in een open en lerende cultuur. Phishing simulaties moeten niet leiden tot schaamte of angst, maar tot inzicht en verbetering. Wanneer medewerkers veilig incidenten kunnen melden en begrijpen dat fouten leermomenten zijn, groeit de organisatie als geheel in weerbaarheid.
Conclusie
In een tijd waarin AI cyberaanvallen steeds overtuigender maakt, is het niet voldoende om medewerkers slechts te testen. Zij moeten begrijpen waarom zorgvuldig omgaan met gegevens belangrijk is en welke impact hun handelen kan hebben.
Met de verplichtingen uit de AI Act en NIS2 is structurele awareness bovendien een wettelijke noodzaak geworden. Door phishing simulaties te combineren met een complete e-learning Security, AI- en phishing awareness investeren organisaties niet alleen in compliance, maar vooral in duurzame digitale weerbaarheid.
