Ransomware is één van de grootste digitale dreigingen voor organisaties. Waar cyberaanvallen vroeger vooral grote bedrijven troffen, zijn tegenwoordig ook kleine organisaties, zorgpraktijken en mkb-bedrijven regelmatig het doelwit. Cybercriminelen zoeken namelijk vaak naar organisaties waar de digitale basisbeveiliging niet volledig op orde is.
Een ransomware-aanval kan grote gevolgen hebben. Systemen kunnen worden geblokkeerd, belangrijke bestanden kunnen onbruikbaar worden en soms worden gegevens zelfs gestolen. Dit kan leiden tot operationele problemen en reputatieschade.
Het goede nieuws is dat veel risico’s sterk verkleind kunnen worden door relatief eenvoudige maatregelen te nemen. Denk aan goede back-ups, sterke toegangsbeveiliging, veilige e-mailomgevingen en duidelijke procedures voor incidenten. Daarnaast speelt bewustwording van medewerkers een belangrijke rol. Veel cyberincidenten beginnen namelijk met een phishingmail of een onbedoelde menselijke fout.
Om organisaties te helpen bij het verbeteren van hun digitale veiligheid is hieronder een overzichtelijke security-checklist opgenomen. Deze checklist helpt om snel te beoordelen of de belangrijkste maatregelen tegen ransomware en andere cyberdreigingen aanwezig zijn.
Security-checklist: bescherming tegen ransomware
Basisbeveiliging van systemen
☐ Besturingssystemen en software worden regelmatig geüpdatet.
☐ Automatische beveiligingsupdates zijn ingeschakeld.
☐ Antivirus- of endpointbeveiliging is geïnstalleerd.
☐ Firewalls zijn actief en correct geconfigureerd.
☐ Verouderde software en ongebruikte applicaties zijn verwijderd.
Toegangsbeheer
☐ Sterke wachtwoorden zijn verplicht binnen de organisatie.
☐ Multi-factor authenticatie (MFA) wordt gebruikt voor belangrijke systemen.
☐ Medewerkers hebben alleen toegang tot gegevens die zij nodig hebben.
☐ Accounts van oud-medewerkers worden direct gedeactiveerd.
☐ Beheerdersrechten worden beperkt gebruikt.
Back-ups
☐ Er worden regelmatig back-ups gemaakt van belangrijke gegevens.
☐ Back-ups worden automatisch uitgevoerd.
☐ Back-ups worden op een aparte of offline locatie opgeslagen.
☐ Back-ups worden regelmatig getest op herstelbaarheid.
☐ Back-ups zijn beschermd tegen ransomware.
E-mail- en phishingbescherming
☐ Spam- en phishingfilters zijn actief.
☐ E-mailbijlagen en links worden automatisch gecontroleerd.
☐ Medewerkers weten hoe phishingmails te herkennen.
☐ Verdachte e-mails kunnen eenvoudig gemeld worden.
Netwerkbeveiliging
☐ Het netwerk is logisch gescheiden (bijvoorbeeld gastnetwerk en intern netwerk).
☐ Remote toegang is beveiligd met MFA.
☐ Alleen bekende apparaten kunnen verbinding maken.
☐ Netwerkactiviteiten worden gemonitord.
Incidentrespons
☐ Er is een incidentresponsplan voor cyberincidenten.
☐ Rollen en verantwoordelijkheden bij een incident zijn vastgelegd.
☐ Contactgegevens van IT-specialisten en externe partijen zijn beschikbaar.
☐ Procedures voor het melden van datalekken zijn bekend.
Privacy en gegevensbescherming
☐ Persoonsgegevens worden alleen verwerkt wanneer dat noodzakelijk is.
☐ Gevoelige gegevens zijn versleuteld opgeslagen.
☐ Er is een actueel verwerkingsregister.
☐ Privacy- en securitybeleid is vastgelegd.
Awareness van medewerkers
☐ Medewerkers en leidinggevenden krijgen regelmatig security awareness training.
☐ Er is aandacht voor phishing, ransomware en social engineering.
☐ Medewerkers leren zorgvuldig omgaan met persoonsgegevens.
☐ Ook AI-gebruik en AI-risico’s worden behandeld.
Bewustwording speelt een belangrijke rol bij digitale veiligheid. Veel cyberincidenten ontstaan doordat medewerkers onbewust op een phishinglink klikken of gevoelige informatie delen. Een structureel awarenessprogramma kan dit risico aanzienlijk verkleinen.
Een complete e-learning over security, AI en privacy awareness helpt organisaties om medewerkers bewust te maken van digitale risico’s. Wanneer deze onderwerpen in één training samenkomen, ontstaat een breder begrip van digitale veiligheid binnen de organisatie. Hierdoor leren medewerkers niet alleen cyberdreigingen herkennen, maar ook verantwoord omgaan met persoonsgegevens en nieuwe technologie zoals AI.
